Edebiyat
Peter Handke, İzleyiciye Sövgü Üzerine
Oyuncular İçin Kurallar
- Katolik Kilisesindeki dualar dinlenecek.
- Toplulukların bağrışları dinlenecek.
- Ters çevrilmiş bir bisikletin dönen tekerleri, cağlar duruncaya kadar gözlemlenecek.
- Motorunun çalışmaya başlamasıyla birlikte harç makinesinin gitgide artan sesi dinlenecek.
- Toplantılarda söze karışanlar dinlenilecek.
- Rolling Stones'un "Tell Me" adlı şarkısı dinlenilecek.
- Trenlerin aynı anda geliş gidişleri dinlenilecek.
- Lüksemburg Radyosu'ndaki Top Ten programları dinlenilecek.
- Birleşmiş Milletler'deki simultane çevirmenler dinlenilecek.
- Tula Tuzağı filminde güzel kızın mafya babasına (Lee J. Cobb) yönelttiği, daha kaç insanı öldürteceği sorusuna mafya babasının geriye yaslanarak, kaç tane daha var diye yanıt verdiği konuşma dinlenip mafya babası izlenecek.
- Beatles filmleri izlenecek.
Bir anti tiyatronun oyuncular için koyduğu "çalışma kurallarıyla" metne başlamak daha doğru olacaktır.
1966 yılında sunumu yapılan İzleyiciye Sövgü metni, bazı çalışmalarda yumuşatıldığı görülüp "4. Duvarın Yıkılması" olarak da adlandırılsa bile hem anti tiyatro manifestosuna hem de Diderot'dan (1758) beri süregelen başka bir büyük geleneğe saygısızlık olarak görülebilir.
Modern Batı Tiyatrosu'na baktığımızda ise 4. Duvarın Yıkılmasının ilk açık örneğini Pirandello'nun Altı Kişi Yazarını Arıyor (1921) adlı metni ile sahnede görüyoruz. Bu örnek bize Brecht gibi seyircinin hikâyede kalmasını engellemek için yapılmış açık bir 4. Duvar Yıkılması olarak görünmese de sahnede kurulan yapay hikâyenin (metatheatre) seyircinin önüne çıkarılmasıyla ilgilenmektedir.
Brecht'in Epik Tiyatrosu ise bize sistematik ve bilinçli olarak hikâyeden çıkarılan seyirci formunu kurup, tiyatro illüzyonunu bozmayı hedeflemektedir.
Handke ve İzleyiciye Sövgü oyununa geldiğimizde ise Handke'nin yarattığı anti tiyatro manifestosunun seyirciyi hikâyeden koparmak ya da yapay olanı göstermeyi hedeflemek gibi bir amacı yoktur hatta daha büyük bir amacı temsil etmektedir: tiyatronun temsil edilme yetkisinin elinden alınması, yere atılması, üstüne basılması ve rezil edilip sabote edilmesi.
Yazar'a ait Diğer Yazılar
Edebiyat
Burak Çetinkaya
Burak Çetinkaya1995 yılında Bakırköy'de doğdu. Mor ve Ötesi ve Büyük Ev Ablukada dinlemiyor. Kapuska seviyor ve pembe çoraba bayılıyor.