Çocuk Astronotların Sorumlusu Bilim-Kurgu Dizileridir

Benim çocukluğumda tek kanallı televizyonda bir nesil bu üç diziyi seyrederek büyüdü: Uzay Yolu, Uzay 1999 ve Savaş Yıldızı Galactika. Ancak çevremden hiç kimse bu dizilerden etkilenip aya gitmedi, eşi dostu ışınlamadı. Buna karşılık 1980'li yıllarda ve 1990'ların başlarında çok sayıda arkadaşım suça bulaştı, aralarından hapse girenler hatta öldürülenler oldu. Çünkü bu yıllarda hükümetler enflasyoncu bir ekonomi politikası yürütüyordu, para günden güne değer kaybediyordu. Borçlular imza attıkları çek ve senetleri ödemiyorlardı. Mahkemeler bu alacak-verecek davalarını uzun yıllara yaydıkları için para değerini yitiriyordu. Bozuk ekonominin, karşılıksız paranın yanında devlet adaleti de dağıtamayınca insanlar kendi hukuklarını geliştirdiler; çek-senet mafyası ortaya çıktı. Bunlar komisyon karşılığında, mahkemelerin almadığı borçları tahsil ediyorlardı. Maçlardaki tribün şiddeti de bu dönemde ortaya çıktı. Taraftar gruplarındaki çocuklar gasp ve hırsızlık olaylarına karışıyordu. Sağ kalanlar ilerleyen yaşlarında mafya için çalışmaya başladı. O sırada televizyondan seyrettiğimiz Türk dizileri ise Kaynanalar ve Bizimkiler'di.

2020'lerde çocuk yaştakiler arasında yeniden bir suç furyası ortaya çıktı. Bunun faturası televizyon dizilerine kesildi. Bu dizilerin çocukları suça özendirdiği iddia edildi. Yapımcı ve yönetmen merhum Osman Sınav nasıl ki Ekmek Teknesi adlı dizisiyle bizi düzeltmediyse, Kurtlar Vadisi ile de bozmadı. Bu dönemin Türkiye'sinin koşullarına bakalım: Eğitim kaldırılmış, üniversite sınavı seçme özelliğini yitirmiş, sınava girenler eksi puanla fizik öğretmenliği bölümü kazanıyorlar ve hiçbir şey öğrenmeden bir vakıf üniversitesinden para karşılığında diplomalarını alıyorlar. Beyaz yakalıların geliri zanaat erbabının altında ama staj döneminde çocuklar öldüğü ya da tacize uğradığı için aileler çocuklarını meslek lisesine vermek istemiyorlar. Ülkede yüksek enflasyon var ve paramızın karşılığı yok. Devlet adalet dağıtmıyor. Bu yazıyı yazdığım sırada televizyonda; arabasıyla kaldırıma çıkıp yerde uzanmış köpeği ezen taksicinin serbest bırakıldığı, köpeğin sahibinin ise hapse girdiği haberi var. Hemen her gün polis-savcı-hakim üçlüsünün ihmali, kimi zaman da yardım ve yataklık etmesi sonucu bir kadın eski kocası, bir çocuk babası tarafından öldürülüyor. Ülkede büyük-küçük kimsenin gelecekten beklentisi kalmamış. Böyle bir ortamda birileri çocuklara orayı burayı kundaklama, kurşunlama ya da adam öldürme karşılığında tatlı hayat vaat ediyorlar. Çocuklar yakalansalar bile kısa süre sonra özgür kalacaklarını biliyor ve kendilerinden istenenleri yapıyorlar. Çünkü üç defa evlenip üç karısını da öldüren ve her seferinde hapisten tahliye edilen kocanın haberini bu çocuklar da benim gibi televizyondan izlediler, gazetelerden okudular. Bu dönemin herkes tarafından bilinen ama yokmuş gibi üzeri örtülen bir diğer acı verici sosyolojisi de üniversite öğrencisi kızlar arasındaki eskortluk dalgası. Aileleri üzmemek için bunun hakkında uzun uzun yazmak istemiyorum.

Türk dizileri tüm dünyada ilgiyle izleniyor ama bu, eleştirilmelerine engel değil. Tarihi olanların kostümlerinde, zikir sahnelerinde, senaryolarında yanlışlıklar var; bu diziler genellikle devlete satıldığı için bilgisayar canlandırmaları ucuza mâl edilmiş ve görsellikleri çok kötü. Konusu günümüzde geçen dizilerin de senaryoları ve oyunculukları sorunlu. Yine de diziler hakkında söylenebilecek en son şey; geçimin, eğitimin ve adaletin olmadığı Türkiye'de çocuk suçluların ve eskort kızların sorumlusu oldukları.